Święto Trzech Króli we Francji | Reksio.fr

Święto Trzech Króli we Francji
L’Epiphanie

Francja jest w teorii krajem laickim. Pomimo tego, sporo chrześcijańskich świąt ma dalej swoje miejsce w kulturze i tradycjach, przynajmniej, jeśli bierzemy pod uwagę daty. Jednym z nich jest Święto Objawienia Pańskiego (zwane potocznie Świętem Trzech Króli) – l’épiphanie – jak w większości krajów europejskich ma miejsce szóstego stycznia. Francuzi jedzą wtedy specjalnie przygotowane na tą okazję ciasto – na północy Galette des Rois, a na południu Gâteau des Rois – czyli Ciasto Trzech Króli.

Galette des Rois

 

Gâteau des Rois

 

Tradycyjnie, Galette des Rois robi się z ciasta francuskiego i jest nadziewane masą migdałową, jednak można też kupić ciasto z innym nadzieniem, na przykład czekoladowym lub jeżynowym. Gâteau des Rois piecze się z ciasta drożdżowego, często jest też przekrojone na pół i wypełnione bitą śmietaną. Poniżej załączamy mapę podziału Francji na dwa typy ciast – na zielono zaznaczone są miejsca, gdzie spożywa się Galette des Rois a na pomarańczowo Gâteau des Rois. Pomiędzy nimi znajduje się zaś strefa mieszana.

 

Obydwa typy ciast łączy związana z nimi tradycja. Rodziny i przyjaciele spotykają się szóstego stycznia na popołudniową kawę i wtedy ciasto kroi się na tyle kawałków, ile jest osób przy stole. Następnie, najmłodsza obecna osoba wchodzi pod stół i decyduje komu przypadają kawałki wskazywane przez osobę, która ciasto pokroiła. Losowanie to jest niezbędnie, ponieważ ciasto zawiera zwykle niespodziankę – porcelanową figurkę nazywaną „fève”. Osoba, która w swoim kawałku znajdzie tę figurkę, staje się „królem” i dostaje kartonową koronę. Jeśli przypadnie na dorosłego, często mówi się, że ta osoba stawia następne ciasto. Nie zawsze jednak czeka się do następnego roku – pomimo, iż w teorii ciasto spożywa się szóstego, w praktyce można je kupić w ciągu około piętnastu dni więc każda rodzina spożywa kilka takich ciast.

Co do porcelanowych figurek – fèves. Ich nazwa pochodzi od ziaren bobu, które kiedyś wkładało się do ciast, a które zastąpiły. Figurki przedstawiają zwykle różne postaci – z filmów, z bajek, biblijne, zwierzęta, rośliny… [Jak na kapitalizm przystało,] figurki są wykorzystywane do promocji nowych filmów i produktów pop-kulturowych, a każda marka produkująca „Galette” używa co roku nowej serii figurek. Nie dziwi więc, że francuskie domy posiadają dodatkowy zwyczaj związany z Ciastem Trzech Króli, a polegający na kolekcjonowaniu figurek. Prawie każdy dom ma swoje pudełko z „fèves” - w końcu z roku na rok trochę się ich zbiera! Niektórzy są oficjalnymi zbieraczami „fèves”, i istnieje nawet słowo, które określa ich zwyczaj – „fabophilie” lub „favophilie”.


Zwyczaj jedzenia ciasta z figurką i wybierania „króla” sięga aż starożytnego Rzymu i Saturnalii i był obecny we francuskiej kulturze praktycznie od zawsze, i zawsze na tle religijnym jako wspomnienie Objawienia Pańskiego. Na dziś dzień, pomimo chrześcijańskiej daty, jest on już „tylko” świętem towarzysko rodzinnym.

Szymon Konieczny 13 stycznia, 2020
Udostępnij ten artykuł
Znaczniki
Archiwizuj
Zaloguj się by zostawić komentarz

Wigilia Bozego Narodzenia
Le Réveillon de Noël